Vagon , yük hayvanları , bir araç (örneğin traktör ) veya bazen insanlar tarafından çekilen, dört tekerlekli ağır bir araçtır ve mal, emtia, tarım malzemeleri, tedarik ve bazen de insan taşımak için kullanılır .

Vagonlar, iki tekerlekli arabalardan ve esas olarak insan taşımak için kullanılan daha hafif dört tekerlekli araçlardan (örneğin at arabaları ) hemen ayırt edilebilir . Vagonları çeken yaygın hayvanlar atlar , katırlar ve öküzlerdir . Vagonları genellikle bir veya birkaç hayvan, çoğunlukla çiftler veya takımlar halinde çekebilir. Bununla birlikte, maden arabaları gibi insan gücüyle çalışan vagon örnekleri de vardır .

Eskiden vagona araba denirdi ve vagon yapan veya tamir eden kişiye araba ustası denirdi . Daha spesifik olarak, araba, insan taşımak yerine tarımsal amaçlar için kullanılan, at veya öküzle çekilen, yük taşıyan bir araç türüdür. Genellikle dört tekerlekli bir vagon veya araba; [ 1 ] örneğin, bir saman arabası, normalde dört tekerleğe sahiptir, ancak terim artık biraz şiirsel çağrışımlar kazandığı için her zaman teknik olarak doğru kullanılmaz. Bununla birlikte, iki tekerlekli bir saman arabası, bir arabaya karşıt olarak bir saman arabası olurdu. Araba ayrıca savaş arabası için eski bir terimdir. Araba ayrıca taşımak veya teslim etmek anlamında bir fiil olabilir ve başka anlamları da vardır.

Çağdaş veya modern hayvan gücüyle çekilen arabalar, ahşap yerine metalden yapılabilir ve geleneksel ahşap tekerlekler yerine kauçuk lastikli normal tekerleklere sahip olabilirler .

Vagon süren kişiye vagoncu, [ 2 ] [ 3 ] teamster, öküzcü (Avustralya), katırcı veya kısaca sürücü denir .

Vagonlar, çeşitli tasarımlarla birçok amaca hizmet etmiştir. [ 4 ] Motorlu araçlarda olduğu gibi, bazıları mümkün olduğunca çok işlevi yerine getirmek üzere tasarlanmışken, diğerleri oldukça uzmanlaşmıştır.

Terminoloji ve tasarım

Ermenistan Tarih Müzesi'ndeki iki vagondan biri , dünyanın bilinen en eski vagonlarından biri. [ 5 ]Kullanılan kesin isim ve terminoloji genellikle vagonun tasarımına veya şekline bağlıdır. Alçak ve yansız ise, yük arabası, el arabası veya yük arabası olarak adlandırılabilir . [ 6 ] :  68,  79,  165  Uzun mesafeler ve süreler boyunca seyahat ederken, vagonlar içindekileri hava koşullarından korumak için bezle örtülebilir; bunlar örtülü vagonlardır. Yüksek kenarları varsa, kalıcı bir üstü olsun veya olmasın, van olarak adlandırılabilir . [ 6 ] :  167  Vagon, genellikle engebeli arazide veya kaldırım taşlarında kullanılıyorsa yaylı olmayabilir. [ 7 ] :  442 

En basit haliyle ön aks tertibatı, bir pivot plakası, iki tekerlek ve miller ile bunlara bağlı bir çekme çubuğu bulunan kısa bir kirişten oluşan bir tertibattır . Bir pim , cihazı atlı bir araca bağlayarak dönüş yarıçapını küçültür . [ 4 ]

TürlerÇiftlik arabasıÇiftlik vagonları, tarımsal veya kırsal bir ortamda genel çok amaçlı kullanım için inşa edilmiştir. Bunlar arasında saman , mahsul ve odun toplama ve bunları çiftlik evine veya pazara teslim etme yer alır. [ 4 ] Vagonlar ayrıca bu malzemelerin kolay taşınması için traktörlerle çekilebilir .

Avrupa genelinde yaygın olarak bulunan bir biçim, saman veya tahıl demetlerini tutmak için yerlerine sabitlenmiş merdivenlerden oluşan büyük bir vagon olan merdiven vagonudur [ de ] , ancak bunlar diğer ihtiyaçlara hizmet etmek için çıkarılabilirdi. [ 4 ]

Yük vagonuDemiryolları , buharlı gemiler ve motorlu kamyonların gelişmesinden önce yük ve dökme malların karayoluyla taşınmasında yük vagonları kullanılıyordu . [ 8 ] İnsan taşımak için tasarlanmamışlardı ve konfor için inşa edilmemişlerdi. Birçoğu sürücü koltuğu veya bankı olmadan inşa edilmişti, bu da sürücünün vagonun yanında yürümesine veya atlardan birinin üzerinde oturmasına neden oluyordu. Birçok yük vagonunda, üzerine oturmak için dışarı çekilebilen ve ihtiyaç duyulmadığında geri itilebilen bir tahta olan tembel tahta bulunuyordu. Amerika'da, vagonlar sol taraftan yönlendirildiği için tembel tahtalar sol tarafta ve frene yakın bir yerde bulunuyordu. [ 9 ] [ 10 ] :  x,  96 

Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da, büyük ve sağlam yapılı Conestoga vagonu, 18. yüzyılın sonları ve 19. yüzyılda yaygın bir yük vagonu türüydü ve genellikle Appalachian Vadisi'ndeki Büyük Vagon Yolu'nda ve Appalachian Dağları boyunca mal taşımak için kullanılıyordu .

Ölüm Vadisi'nden boraks taşımak için kullanılan ve her biri 36 kısa ton (32 uzun ton; 33 t) taşıyabilen yirmi katırlı vagonlar gibi daha da büyük vagonlar inşa edildi . [ 11 ] Vagonların gövdeleri 16 fit (4,88 m) uzunluğunda ve 6 fit (1,83 m) derinliğindeydi; arka tekerleklerin çapı 7 fit (2,13 m) idi ve vagonlar boşken 7.800 pound (3.500 kg) ağırlığındaydı . [ 11 ] [ 12 ]

Amerikan Batısı'ndaki yük vagonları öküzler, katırlar veya atlar tarafından çekilirdi. Yük vagonu ekipleri, maden karakollarına giderken genellikle üç ila otuz beş ton arasında yük taşırdı. Dönüşte ise cevheri buharlı gemilere veya demiryolu depolarına taşırlardı